Seyahate Çıkarken
Seyahat etmek bir çok insan için hayatın önemli bir parçasıdır ve sadece diyabetiniz olduğu için bu aktiviteden mahrum kalmamalısınız. Eğer seyahat öncesi ayrıntıları gözden geçirir ve seyahat planınızı bunlara göre yaparsanız dünyanın her yerine her türlü seyahat aracını kullanarak gidebilirsiniz. Ancak seyahatiniz sırasında kan şekerinizi ölçebilmeli ve bu ölçümlere göre ayarladığınız insülin dozlarını uygulayabilmelisiniz.
Seyahatiniz sırasında daha sık kan şekeri ölçümü yapmanız gerekecektir, çünkü normal düzeniniz ister istemez değişecektir.Örneğin seyahat ederken uzun süre oturmanıza, hareket edememenize bağlı olarak ve seyahatiniz sırasında ikram edilen karbonhidrat içeriği yüksek besinler tüketmenize bağlı olarak kan şekeriniz yükselebilir. Yeni bir ülke veya yeni bir yeri ziyaret ettiğinizde yaşayacağınız değişiklikler (Farklı yemekler, yeni yer görmenin heyecanı vb) kan şekerleri değerlerinizin yükselmesine yol açabilir.
Yanınızda ihtiyacınızın 2-3 misli fazla insülin, insülin enjektörü, kalem iğne ucu, kan şekeri ölçüm çubukları götürmeyi kesinlikle unutmayın. Seyahat sırasında insülin insülin enjektörleri/insülin kalemlerinizi yanınızdan ayırmayacağınız bir el çantasında taşıyın, her ihtimale karşı (hırsızlık, çantanızı kaybetme vb) bir başka insülin ve insülin enjektörleri setini de bagaj için vermeyeceğiniz, seyahat sırasında yanınıza alacağınız başka bir çantaya koymayı unutmayın. İnsülinlerinizi seyahatiniz sırasında bagaja vereceğiniz valizlerin içine koymayın. Çünkü uçuş sırasında veya otobüs yolculuğu sırasında valizlerin bulunduğu kısım dondurucu soğuklara veya aşırı sıcaklara maruz kalabilir, insülinlerinizin donmasına veya aşırı ısınarak bozulmasına neden olabilir ve seyahatiniz bitip valizlerinizi aldığınızda içine koyduğunuz insülinler bozulmuş ve hiç bir işe yaramaz halde bulabilirsiniz. Bu durum insülinsiz kalmanıza yol açabilir. Seyahat boyunca insülinlerinizi asla yanınızdan ayırmayın. Güvenlik geçişlerinde X ışını vererek valizlerinizi kontrol eden cihazlar insülinlerinizi etkilemez. Yanınıza şeker hastası olduğunuzu, kullandığınız insülinlerin tipi, dozunu ve doktorunuzun telefonunu belirten bir kimlik almayı ihmal etmeyin. Bunu doktorunuzdan veya takip edildiğiniz klinikten temin edebilirsiniz. Bu karta genellikle gümrük kontrollerinde ihtiyacınız olmasa da yanınızda taşımak iyi olabilir. Yalnız başına yaptığınız seyahatlerinizde şuur kaybınıza yol açan her hangi bir sağlık problemi olduğunda size yardım edenlere yol gösterebilir, örneğin ciddi bir hipoglisemi hemen anlaşılabilir ve tedavi edilebilir. Yurt içi veya yurt dışı seyahatlerinizde genellikle eczanelerden insülin temin etmekte bir problem yaşamazsınız. İnsülini seyahatiniz boyunca sürekli dolapta saklamak her zaman mümkün olamaz, ancak insülinin oda sıcaklığında yaklaşık bir ay bozulmayacağını da unutmayın. İnsülininiz Ancak 25 derecenin üzerindeki sıcaklıklarda uzun süre kalırsa bozulabilir. Yazın park halindeki arabaların sıcaklığı 50-60 dereceye kadar yükselebilir ve bu sıcaklık insülinin bozulmasına sebep olur. İnsülininizi arabanızın içinde asla unutmayınız. Çok sıcak havalarda insülinlerinizi bir termos içinde veya buz kasedi ile soğutulan çantalar içinde saklayabilirsiniz.
Diabetlilere özel çantalar ve İnsulin koruyucuları için tıklayın…İnsülin donarsa bozulur. Bu nedenle kayak yapmak için gittiğiniz merkezlerde insülininizi arabada bırakmayın, soğukta donabilir. Eğer hava sıcaklığı 0 0C ‘nin altında ise insülininizi iç cebinizde taşıyarak donmaktan koruyabilirsiniz. Çoğu kan şekeri ölçüm stripleri hava sıcaklığı çok fazla ise kan şekerinizi olduğundan daha yüksek, hava sıcaklığı çok düşük (0 0C ‘nin altında ) ise olduğundan daha düşük ölçülmesine sebep olabilir.
Seyahate çıkarken yanınıza glukoz tabletlerini ve glukagonu aldığınızdan emin olun.Glukagon ile çok şiddetli bir hipoglisemiyi hastaneden çok uzakta olsanız bile rahatlıkla tedavi edebilirsiniz.Seyahat arkadaşlarınıza Glukagon ve glukoz tabletlerinin ne zaman ve nasıl kullanılması gerektiğini mutlaka anlatın.
Kıta Değiştirirken:
Başka kıtalara seyahat ederken yerel zamanla vardığınız yerin zamanı arasındaki fark 6-8 saate kadar varabilir. Batıya giderken 24 saatten daha uzun bir gün, doğuya giderkende daha kısa bir gün yaşarsınız. İnsülin dozunuzu her zaman dilimi için (her saat değişimi için) % 2- 4 oranında arttırıp azaltmalısınız.(Batıya giderken arttırın, doğuya giderken azaltın). İnsülin dozlarınızı uçuş sırasında verilecek yemeklere göre ayarlayın. Basınç değişimleri kaleminizin içindeki insülin kartuşunda hava kabarcıkları birkmesine yol açabilir. Bu durumla karşılaşmamak için injeksiyondan hemen sonra kaleminizin ucuna taktığınız iğne ucunu çıkartın.
Günde 3-5 enjeksiyon yapıyoranız seyahatiniz sırasında her 4-5 saatte bir kısa etkili (berrak, kristalize insülin; actrapid, humulin R, humalog…) insülininizi kullanın. Eğer batıya gidiyorsanız 1-2 ekstra doz yapmanız gerekecektir. Eğer doğuya gidiyorsanız daha az çabuk etkili insülin dozu yapmanız gerekecektir. Gece NPH dozunuzu varacağanız yere vardıktan sonra vardığınız yerdeki saate göre yapmalısınız. Hedefinize vardıktan sonra insülin dozlarını yerel zamana göre yapmalısınız. Uçuş sırasında her yemekten önce kan şekerinizi kontrol etmelisiniz.
Günde 2 kez insülin yapıyorsanız kısa veya uzun bir güne uyum sağlamak kolay olmayabilir. Sizin için en uygunu seyahatiniz süresince yemek öncesi kristalize insülin gece yatarken NPH uygulaması olabilir. Ancak bu metoda seyahatten 1-2 gün önce başlayarak uyum sağlamak uygun olur. Eğer 2 doz rejim uygulanacaksa ve batıya gidiyorsanız (Uzun bir gün) uçakta ekstra yemek öncesi kristalize insülin yapıp akşam yapacağınız dozu vardığınız yerde yapmanız uygun olabilir. Eğer doğuya gidiyorsanız akşam insülini için yaptığınız NPH veya hazır karışım mix insülininizi yapmayın. (Kısa gün) Akşam yemeği öncesi kısa etkili insülin yapıp, uçakta kahvaltınız öncesi (muhtemelen akşam yemeği için yaptığınız kristalize insülinden 5 saat sonra) yine kristalize insülin yapın. Öğle yemeği öncesi de kristalize yapıp akşama vardığınız hedefte daha önce kullandığınız hazır karışım veya NPH insülini uygulayın. Seyahatiniz boyunca özellikle yemek önceleri kan şekerinizi ölçmeyi unutmayın.
Seyahate Çıkarken Yanınıza Almayı Unutmayınız!
