Kan Yağları Yüksekliği

Kan Yağları Yüksekliği

Kolesterol ve Trigliserit:

Kan dolaşımımızda iki ana çeşit yağ mevcuttur. Kolesterol ve trigliserid. Kolesterol vücutta hayati öneme sahip kimyasal bir maddedir. Kolesterol olmadan hayat devam edemez. Ancak, kolesterol veya trigliserid düzeylerinin kanda fazlalığı da en önemli ölüm nedenlerinden olan koroner arter hastalığı gelişimi için risk faktörleridir.

Kolesterol, vücudumuzdaki bütün hücrelerin zarlarında bulunan hayati bir maddedir. Bunun yanı sıra safranın ve bazı hormonların yapısal parçasıdır. Trigliseritler ise besindeki enerjinin vücudumuzdaki hücrelere taşınması için önemli rol oynarlar.

Kanda yağların taşınmasında rol oynayan lipoproteinler, yoğunluklarına göre ayrılırlar. Yoğunlukları da kolesterol ve trigliserid içeriklerine göre değişir. En yoğun ve en küçük hacimli olan lipoprotein, HDL (High density lipoprotein-yüksek yoğunluklu lipoprotein) kolesteroldür. Damar duvarındaki kolesterolü alarak karaciğere götürür. Kanda düzeylerinin yüksekliği, kalp krizi olasılığını azalttığı için iyi kolesterol olarak da bilinir. Daha az yoğunlukta olan LDL Kolesterolün (Low density lipoprotein-düşük yoğunluklu lipoprotein) kanda yüksekliği ise koroner olay ihtimalini arttırdığı için “kötü kolesterol” olarak bilinir. En az yoğun ve en büyük lipoprotein VLDL (Very low density lipoprotein-çok düşük yoğunluklu lipoprotein) dir.

İnsanlarda kolesterolun kaynağı 1) Karaciğerde kolesterol üretiminden (1000 mg/gün), 2) Yemeklerle alınan besinlerden (400-500 mg/gün) olabilir. Yumurta sarısı, kırmızı et ve ürünleri, süt ve süt ürünleri, kümes hayvanlarından elde edilen yağlı besinler, yüksek oranda kolesterol içeren besinlerdir.

Koroner arter hastalığı riski:

Koroner arter hastalığında (KAH) damarı daraltan kolesterol, pıhtı ve hücrelerden oluşan plaklar nedeniyle atardamarlar tıkanarak kan akımı tümü ile engellenebilir, kan ile beslenemeyen kalp hücreleri ölebilir ve kalp görevlerini yerine getiremez hale gelir. Sonuç ölümdür. Yüksek kolesterol, LDL kolesterol koroner arter hastalığı riskini arttırır, öte yandan HDL kolesterol yüksekliği bu olasılığı azaltır.

KAH geliştirmede rol oynayan risk faktörleri aşağıda sıralanmıştır.

• Sigara içmek
• Hipertansiyon ( Kan basıncı >= 140/90 mmHg veya tansiyon ilacı kullananlar)
• Düşük HDL Kolesterol ( < 40 mg/dl) ( HDL Kolesterolün 60 mg/dl ve üzerinde olması bir olumsuz KAH risk faktörü varlığını ortadan kaldırır)
• Ailede erken KAH varlığı (Ailede birinci derece erkek akrabalarda 55 yaşından önce veya kadın akrabalarda 65 yaşından önce KAH var ise)
• Yaş (Erkeklerde 45 yaş ve üzerinde iseniz; kadınlarda 55 yaş ve üzerinde iseniz veya menapozda iseniz)

Koroner arter hastalığından korunmada risk faktörlerine göre LDL kolesterolün hedef değerlere indirilmesi önemlidir.

Risk Faktörlerine Göre LDL Kolesterol Hedefleri:

Risk Kategorisi	Hedef LDL (mg/dl)
KAH veya Diabetes Mellitus varlığı	< 100
Diabetes Mellitus ve ateroskleroz	< 70
İki veya daha çok risk faktörü	< 130
Bir veya daha az risk faktörü	< 160

Kan yağları yüksekliği saptanan bireylerde mutlaka kan yağlarını yükselten diğer hastalıkların da olup olmadığı mutlaka araştırılmalıdır.

Bunlar arasında

• Kontrolsüz şeker hastalığı
• Hipotiroidi
• Karaciğer hastalığı (Obstrüktif tip)
• Kronik böbrek yetmezliği
• İlaçlar (Kortizol ve benzeri ilaçlar, progesteron)

sayılabilir.Kolesterol değerleri hedef değerlerden yüksek bireylerde diyet ve egzersiz yeterli değilse ilaç tedavisi başlanmalıdır. LDL kolesterol değerlerini düşürmede statin grubu ilaçlar oldukça etkilidir. Bunun yanı sıra kolesterolü bağlayan reçineler, trigliserit yüksekliğini etkin olarak düşüren fibrat grubu ilaçlarda kullanılmaktadır. Bu ilaçların doktor kontrolünde ve ömür boyu kullanılması gereklidir. Çok nadir olarak yol açabildikleri karaciğer ve kas enzimlerinde yükselme dolayısıyla bu ilaçlar için duyulan endişe abartılıdır. Bu çok nadir yan etki için kolesterol kontrolü ile birlikte karaciğer testleride doktorunuz tarafından kontrol edilir.

Kan yağları değerlerinin normale indirilmesi herkesin olduğu gibi özellikle şeker hastalarının yaşam sürelerini de uzatacaktır. Sağlıklı, sorunsuz, mutlu bir yaşam dileğiyle…