Kan Şekeri KontrolüDiyabet tedavisinde amaç kandaki şeker miktarını normal değerler arasında tutmaktır. Buna “kan şekeri kontrolü” adı verilir.
Kanda uzun süre çok fazla şeker olursa (hiperglisemi), böbrek rahatsızlığı, göz hastalıkları ve kalp hastalıklarının ortaya çıkma olasılığı fazladır. Doğru besinleri alarak, doğru fiziksel aktiviteleri yaparak ve doğru ilaç tedavisini uygulayarak kan şekeri kontrol altında tutulabilir.
Hiperglisemi belirtileri ve nedenleri daha sonraki bölümlerde anlatılmaktadır.
Diyabet hastalarında kan şekeri normal seviyeden daha düşük bir seviyeye de düşebilir. Buna tıp dilinde hipoglisemi denir. Hipoglisemi belirtileri ve nedenleri daha sonraki bölümlerde anlatılmaktadır.
Hipoglisemi kan şekeri düşüklüğü demektir. Hipoglisemi bulgularını “hisler” olarak nitelendirmek doğru olabilir çünkü bu bulgular hastaya kan şekeri düşüklüğünü haber verebilir ancak kan şekerinin gerçek değeri hakkında bir şey söylemez.
Hipoglisemi oluş nedenleri
- Gereğinden fazla insülin veya şeker düşürücü hap alınması
- İnsülin enjeksiyonundan veya şeker düşürücü ilaç alındıktan sonra yemek yemenin geciktirilmesi
- Öğün atlanması
- Normalden fazla egzersiz yapılmasıdır
Hipoglisemi belirtileri
- Titreme
- Terleme
- Yorgunluk hissi
- Açlık hissi
- Dikkat dağılımı
- Bulanık görme
- Baş ağrısı
- Sinirlilik hali
Hipoglisemi nasıl tedavi edilir?
Eğer kan şekerinin aşırı düştüğünden ölçüm yaparak emin olunduysa kan şekeri düzeyini yükseltmek için hemen şekerli bir şeyler yenmesi gerekmektedir. Bunun için 2- 3 adet kesme şeker yada 1 bardak meyve suyu içilebilir. 15 dakika sonra kan şekerinin tekrar kontrol edilmesi gereklidir. Hala düşükse aynı miktarda şekerli besin alınmalıdır.
Eğer kan şekeri düzeyinin düşmüş olabileceğinden şüphe ediliyor, ancak ölçüm yapılamıyorsa şeker içeren sıvı içilebilir veya yine 2-3 adet kesme şeker yenebilir.
Bilinç kapalıysa glukagon enjeksiyonu yapmak gerekebilir. Hipoglisemi bulguları kayboluncaya kadar egzersiz yapılmamalıdır.
Kan şekerini hızlı olarak yükseltmek amacıyla, özellikle hipoglisemi durumlarında, çikolata, dondurma, süt, baklava gibi yiyecekler yenmemelidir. Bu tür yiyecekler yüksek oranda yağ içerdiğinden kana geç karışırlar ve kan şekerini geç yükseltirler.
Bütün hastalar kan şekerinin düşmekte olduğunu fark eder ancak bazen bu durum herhangi bir belirti vermeksizin, birdenbire gelişebilir. Böyle bir olasılık nedeniyle, diyabetli bütün hastaların, kendilerindeki bu sağlık sorununu belirten “şeker hastası kimlik kartı” taşımaları tavsiye edilir.
Hiperglisemi kanda şekerin normalin çok üstünde bulunması anlamına gelir.
Hiperglisemi oluş nedenleri
- Uygun dozda ilaç kullanılmaması
- Doz atlanması
- Diyete uyulmaması
- Egzersiz yapılmaması
- Herhangi bir hastalık halinin olmasıdır.
Ateşli bir hastalık durumunda asla ilaçlarını kullanmayı bırakmayınız ve sık sık kan şekerinizi kontrol ediniz.
İlaçlarınızı almanıza rağmen kan şekeriniz düzene girmezse mutlaka doktorunuza başvurunuz.
Hiperglisemi belirtileri
- Daha fazla susama
- Daha fazla acıkma
- Sık idrara çıkma
- Gece idrara çıkma
- Daha fazla yorgunluk ve uyku hali
- Bulanık görme
- Yara ve kesiklerin geç iyileşmesi
- Deride kuruma
Yukarıda yazılan belirtiler hissedildiği zaman mutlaka kan şekeri değerleri kontrol edilmelidir.
Eğer kan şekeri yüksekse;
- Doktor veya beslenme uzmanı tarafından önerilen diyete titizlikle uyulmalıdır.
- Diyabet ilaçları (hap ya da insülin) zamanında ve doğru olarak kullanılmalıdır.
- Düzenli fizik egzersizleri yapılmalıdır.
- Her gün kan şekeri kontrol edilmelidir.
Geçici kan şekeri yükselmeleri acil tedavi gerektirmez. Ancak mutlaka idrarda keton seviyesi bakılmalıdır. Bu insülin eksikliğinin bir bulgusudur. Eğer esktra insülin almanıza rağmen kan şekeriniz yüksek ve idrarınızda hala keton varsa mutlaka doktorunuza danışınız.
cagribey tarafından yazıldı 
